عنوان : لایه ازن و صنایع پتروشیمی

كلمات كلیدی: محیط زیست، صنایع پتروشیمی، مواد زائد، اكوسیستم های آبی، لایه ازن، ارزیابی

 

یکی از پیامدهای ناگواری که باید صنایع پتروشیمی بیشتر به آن اهمیت بدهد مسئله تخریب لایه ازن می باشد که در اینجا به اهمیت و بررسی مواد جایگزین مخربگرهای این لایه در راستای اهداف پروتكل مونترال می پردازیم :
لایه ازن در جو زمین به نام سپر حفاظتی ازن شناخته می شود چراكه این لایه مقدار زیادی از اشعه ماوراء بنفش تابش های خورشیدی را جذب میکند . اشعه ای كه برای حیات دركره زمین فوق العاده مخرب و مضراست[3]. از اثرات زیست محیطی نابودی لایه ازن می¬توان به مواردی از قبیل:
- تخریب وگسیختگی زنجیره های غذایی در اكوسیستم های خشكی و دریایی زمین.
- افزایش بیماری آب مروارید چشم.
- تحلیل رفتن سیستم ایمنی بدن انسان.
اشاره نمود [4] .
در جدول 1 کاربرد اصلی و میزان انتشار مواد شیمیایی مرتبط با نابودی ازن در صنایع پتروشیمی نشان داده شده است که حدود 60 درصد این تركیبات متعلق به انواع تركیبات CFC می باشد. با توجه به طولانی بودن نیمه عمر این مواد در اتمسفر انتظار می رود كه سالیان متمادی در جو زمین بمانند.

اولین محدودیت اعمال شده دركاربرد تركیبات CFC،

 

 

 

لطفا ادامه مقاله را در ادامه مطلب بخوانید

عنوان : لایه ازن و صنایع پتروشیمی

كلمات كلیدی: محیط زیست، صنایع پتروشیمی، مواد زائد، اكوسیستم های آبی، لایه ازن، ارزیابی

 

یکی از پیامدهای ناگواری که باید صنایع پتروشیمی بیشتر به آن اهمیت بدهد مسئله تخریب لایه ازن می باشد که در اینجا به اهمیت و بررسی مواد جایگزین مخربگرهای این لایه در راستای اهداف پروتكل مونترال می پردازیم :
لایه ازن در جو زمین به نام سپر حفاظتی ازن شناخته می شود چراكه این لایه مقدار زیادی از اشعه ماوراء بنفش تابش های خورشیدی را جذب میکند . اشعه ای كه برای حیات دركره زمین فوق العاده مخرب و مضراست[3]. از اثرات زیست محیطی نابودی لایه ازن می¬توان به مواردی از قبیل:
- تخریب وگسیختگی زنجیره های غذایی در اكوسیستم های خشكی و دریایی زمین.
- افزایش بیماری آب مروارید چشم.
- تحلیل رفتن سیستم ایمنی بدن انسان.
اشاره نمود [4] .
در جدول 1 کاربرد اصلی و میزان انتشار مواد شیمیایی مرتبط با نابودی ازن در صنایع پتروشیمی نشان داده شده است که حدود 60 درصد این تركیبات متعلق به انواع تركیبات CFC می باشد. با توجه به طولانی بودن نیمه عمر این مواد در اتمسفر انتظار می رود كه سالیان متمادی در جو زمین بمانند.

اولین محدودیت اعمال شده دركاربرد تركیبات CFC، ممنوعیت استفاده ازآنها به عنوان گاز پیشرانه در قوطی¬های اسپری بود. با وجود اینكه ازآنها بیشتر به عنوان عامل انجماد، بویژه دركشورهای درحال توسعه استفاده می شود اما بدلیل کاهش آلودگی محیط زیست استفاده از مواد جایگزین یكی ازبهترین روشهایی است كه مخصوصاً صنایع پتروشیمی باید به آن بیشتر اهمیت دهد. پیداكردن تركیباتی بی ضرر (به محیط زیست) به عنوان جانشین برای تركیبات CFC، از اساسی ترین الویت، جهت بكارگیری مواد جدید است[6] .
هیدرو فلوركربنها (HFC) و هیدروكلروفلوركربن¬ها (HCFC) ترکیباتی هستند که به عنوان جایگزین، علی رغم صرفه اقتصادی و مفید بودن، در مورد آنها مباحث زیادی صورت می گیرد ، از مهمترین دلایل مفید بودن آنها می توان به عدم وجود كلر كه یكی از مخربگرهای قوی لایه ازن است اشاره نمود. با توجه به اینكه طول عمر HCFCدر جو به میزان زیادی كوتاهتر از CFC است با این حال چون در مقادیر زیادی مورد استفاده قرار می گیرند، میزان مصرف آن‌ها از طرف پروتكل مونترال كنترل می‌شود و مراكز حفاظت از محیط زیست در صدد ممنوع كردن تولید این ماده هستند و قرار است تا سال 2030 تولیدشان متوقف شود .
پروپان، هیدروكربوری است كه به راحتی ازنفت وگازطبیعی بدست می آید و سوختی عمومی است كه به آسانی تبدیل به مایع می¬شود. پروپان جانشین ارزانی برای CFC بوده ولی توجه زیادی به آن نشده است. در لندن از یك دستگاه مبرد در آزمایشگاهی با هزینه كم، ازپروپان به عنوان سرد کننده استفاده می كند. قیمت پروپان حدود ده درصد قیمتCFC وكمتراز دو درصد قیمت HFC و HCFC است
. [6, 7]
در ایران نیز اقدامات خوبی جهت طرح جایگزینی ترکیبات موثر انجام شده است، مثلا ًًدر مجتمع پتروشیمی اصفهان تعیین جایگزین مواد مناسب، با در نظرگرفتن جهار پارامتر اصلی( ملاحظات زیست محیطی، ایمنی، اطمینان عملكرد و سازگاری با سیكل تبرید موجود) انجام گرفته است
. بخش عمده پروژه مربوط به جایگزینی گاز 13- R درسیستم HPU مجتمع می باشد. اولین شرط جایگزین 13-R ، صفر بودن پتانسیل تخریب لایه ازن وكاملاً ایمن بودن آن و تطابق با فلزات بكار رفته دركمپرسورها و مبدلها ازجهت امكان پدیده خوردگی می باشد و شرط دوم بكار رفته، نزدیكی هرچه بیشتر خواص فیزیكی و ترمودینامیكی به 13- R است.تحقیقات برای یافتن مواد شیمیایی بی ضرر برای محیط زیست، برای جایگزین كردن تركیبات CFC ادامه دارد، این تركیبات از نظر جهانی تقریبا به كمتر از نصف تولید آن در سال 1986 رسیده است .